Boli Cię kolano? Zanim zaczniesz je wzmacniać, sprawdź stopę

Boli kolano, więc zaczynamy od kolana. Wzmacniamy mięsień czworogłowy, robimy przysiady, wykroki, ćwiczenia na pośladek i pilnujemy, żeby kolano „nie uciekało do środka”. To wszystko może mieć sens – i często na początku pomaga.

Problem pojawia się wtedy, gdy poprawa jest tylko chwilowa. Kolano znowu zaczyna boleć przy schodzeniu po schodach, przy bieganiu albo po dłuższym spacerze. Wtedy warto zadać inne pytanie: czy kolano jest źródłem problemu, czy tylko miejscem, które próbuje poradzić sobie z tym, co dzieje się niżej i wyżej?

Kolano jest „pomiędzy”

Kolano pracuje między stopą a biodrem. Jeśli stopa nie wykonuje swojej pracy – na przykład nie amortyzuje albo nie usztywnia się w momencie odbicia – to kolano dostaje więcej, niż powinno. Podobnie z biodrem: kiedy biodro nie rotuje tak, jak trzeba, kolano zaczyna kompensować.

Stopa nie musi przy tym boleć. Bardzo często słyszę: „ze stopą wszystko w porządku, boli mnie kolano”. A potem test pokazuje, że to właśnie stopa zmienia tor pracy całej nogi.

Pronacja to nie wada

Wiele osób słyszało, że ma „płaską stopę” albo „za dużą pronację” i że to trzeba naprawić. Tymczasem pronacja jest naturalnym ruchem stopy – dzięki niej amortyzujemy krok. Problemem nie jest sama pronacja, tylko to, czy stopa potrafi z niej wyjść w odpowiednim momencie chodu. Jeśli nie potrafi, kolano zaczyna pracować w niekorzystnym ustawieniu.

Dlaczego patrzę na chód

Robisz kilka tysięcy kroków dziennie. Nawet najlepszy trening trwa godzinę – a chód towarzyszy Ci cały czas. Dlatego w koncepcji GSP, w której pracuję, chód jest jednym z podstawowych testów. Nagrywam go i sprawdzam, co dzieje się ze stopą, kolanem i miednicą w kolejnych fazach kroku.

Jak to wygląda u mnie krok po kroku

1. Objaw referencyjny – ustalamy, w jakim ruchu kolano boli lub „ciągnie” (np. przysiad, schodzenie ze stopnia). To nasz punkt odniesienia.
2. Ocena stopy – sprawdzam ustawienie i pracę stopy, w tym pierwszego promienia (okolica dużego palca).
3. Analiza chodu – nagranie i ocena, gdzie noga traci kontrolę.
4. Test mięśni – sprawdzam, które mięśnie po lewej i prawej stronie pracują, a które się wyłączają.
5. Mała zmiana – wprowadzam jedną interwencję: ćwiczenie, korektę, pracę ze stopą.
6. Retest – wracamy do objawu referencyjnego. Jeśli jest lepiej, idziemy w dobrą stronę. Jeśli nie – szukamy dalej.

Dlaczego nie ma jednego zestawu „ćwiczeń na kolano”

Bo dwie osoby z bólem kolana mogą mieć zupełnie inną przyczynę. U jednej problem zaczyna się w stopie, u drugiej w biodrze, u trzeciej w ograniczonej tolerancji samego kolana na obciążenie. Gotowy zestaw z internetu trafi czasem w punkt, a czasem zupełnie obok. Dlatego zaczynam od testów, a dopiero potem dobieram trening.

Kiedy najpierw do lekarza

Nie każdy ból kolana jest „od stopy”. Jeśli ból pojawił się po urazie, kolano jest spuchnięte, zablokowane, ucieka spod Ciebie albo boli w nocy – najpierw skonsultuj się z lekarzem lub fizjoterapeutą. Moje testy są oceną funkcjonalną, a nie diagnozą medyczną.

Chcesz sprawdzić, co dzieje się u Ciebie?

Na Konsultacji PRO sprawdzam stopę, chód, postawę i pracę mięśni, robię interwencję i retest. Wychodzisz z planem i raportem. Zobacz zakres i cenę Konsultacji PRO albo zadzwoń: 663 400 460.

Więcej o podejściu GSP do kolana i stopy (dla zaawansowanych) znajdziesz na blogu Global System Patterns.

Zobacz też: Dlaczego same wkładki często nie wystarczają · Test mięśni ON/OFF – co sprawdzam